Síguenos:




Número 9 - Febrero de 2010  
(La edición N°9, está en proceso de montaje, por lo pronto  mostramos este artículo)  

Artículos
Un país enfermo de SGSSS
Samuel Andrés Arias
 

La emergencia social en salud en Colombia comenzó hace 17 años. En 1993, el Banco Mundial publicó su informe anual titulado Invertir en salud. El texto hacía un amplio recuento de la situación sanitaria del mundo y mostraba la imperiosa necesidad de inyectar dinero al sector; sin embargo, lo que parece una sensata y loable recomendación no se relacionaba con mayores recursos para hacer frente a las principales enfermedades y problemas de salud del mundo, sino a la necesidad urgente de generar un nuevo mercado, en convertir la salud, lo que alguna vez fue un derecho humano, en una mercancía.

Como siempre, nosotros los colombianos, tan obedientes como hemos sido con las directrices de los organismos financieros multilaterales, hicimos rápido la tarea. Ese mismo año el honorable senador de la república Álvaro Uribe Vélez fue ponente de un proyecto que revolucionaría el sector en Colombia y que luego todos conoceríamos como la Ley 100.

A partir de ese momento el país renunciaba a tener un sistema de salud y lo reemplazaba por un Sistema General de Seguridad Social en Salud –SGSSS– (hasta la sigla parece el nombre de algún terrible germen), donde la estrategia que prometía garantizar la salud de los colombianos era un seguro médico. Esto significa que por un porcentaje de su salario, usted se hacía acreedor a un limitado paquete de servicios (eso que llaman Plan Obligatorio de Salud –POS–) que cubrirían "todas" sus necesidades en salud. Pero, no todo el mundo tiene un trabajo estable y puede pagar el seguro. No se preocupe, una porción de su cuota sirve para que la gente pobre también sea asegurada, ah, eso sí, no con los mismos servicios, a gente de segunda, un plan de salud de segunda, o más elegante "POS subsidiado". Bueno, ¿esa platica y esos servicios quien los administra? ¡Ajá! Ahí está el secreto del éxito, ahí está el broche de oro de la tarea que pidió el Banco Mundial: una aseguradora con nombre falso y rimbombante: Empresa Promotora de Salud, una EPS. Ellas, al igual que cuando usted estrella el carro, son las encargadas de decidir qué, cómo, cuándo y bajo qué condiciones se prestan los servicios de salud. Bueno, en teoría eso debería ser estándar, pero por supuesto, entre menos servicios preste o entre más baratos sean, más ganancias tendrán como empresas. El problema es que en este caso no son autos averiados, son enfermedades de seres humanos, cuya salud no depende sólo de que lo vea un médico, sino de cómo se garantizan las condiciones políticas, sociales, ambientales, económicas, etc., que hacen que una persona o una comunidad goce de buena salud; eso que alguna vez se llamó salud pública, la salud de todos; que ya no existe y que no cabe dentro de un sistema de aseguramiento.

Siempre he insistido en que la Ley 100 es un esquizofrénico monstruo de Frankenstein. Al igual que la bestia creada por Mary Shelley, la atención de salud en Colombia es la suma de un montón de partes mutiladas que difícilmente pueden ser organizadas con coherencia. Por eso, es feo, ineficaz, se le ven las costuras, y aunque desee hacer el bien, le es imposible, porque la suma de sus partes lo hacen un engendro malévolo. Un buen amigo y salubristas cartagenero, Nelsón Albis, me lo dijo de una manera más elegante en diciembre pasado: "el sistema de salud nuestro segmenta las poblaciones y fragmenta las atenciones". ¿Cómo así? Lo voy a explicar contándoles cómo esa terrible enfermedad llamada SGSSS mató a mi tía Emma.

Mi tía Ema murió hace un quinquenio. Dos años antes se había trasladado de Ramiriquí, un pequeño pueblito boyacense, a Bogotá. Cuando llegó a la ciudad comenzó a perder rápidamente peso y a sufrir de unos terribles dolores de barriga. Siempre fue una mujer pobre, y esa condición la hizo merecedora en el pueblo de un bonito carné que le permitía acceder a los servicios del hospital que serían cubiertos por una aseguradora que recibiría un pago mensual de parte del Estado. En Ramiriquí nunca lo usó, pero cuando se mudó a Bogotá y se enfermó ya no le servía, tenía que volver a hacer los trámites y volver a demostrar que era pobre y vecina de la ciudad. Eso significó que, cada día, más débil, debía rodar por varias oficinas, hacer largas colas, hasta que al fin lo obtuvo y pudo pasar, luego de varios meses, a consulta médica para que le mandaran un tratamiento banal que no la mejoró en nada.

Un país enfermo de SGSSSEl sistema es insostenible financieramente desde su concepción, sobre todo por el inmenso gasto en la inútil e ineficiente intermediación de las EPS, algunas de las cuales han logrado multiplicar su capital en los últimos años

 

 

Consultó de nuevo, seguía mal, muy mal, hasta que un médico que trabajaba por la salud de sus pacientes y no por la salud financiera de su patrón, cometió el pecado por el que hoy –con los nuevos decretos de la emergencia social– podría ser sancionado, de mandarle las pruebas que requería. Tenía cáncer de colon y estaba jodida, tenían que operarla pronto o moriría. Ese resultado significaba que tenían que verla otros especialistas y hacerse otros exámenes. Para cada atención tuvo que solicitar (léase rogar) una autorización a la EPS y esperar otros tantos meses más para cada atención. Resultado final: Emma del Carmen Arias murió. El certificado de defunción dice que la mató el cáncer, pero a mí nadie me quita de la cabeza que la causa básica de la muerte fue el SGSSS.

Todos en este país tenemos una historia como esta que contar. Todos los colombianos estamos infectados desde hace 17 años con el SGSSS y hemos desarrollado una perversa inmunidad a la enfermedad. Hoy día somos incapaces de pensar un sistema que garantice la salud como derecho humano, creemos que el aseguramiento y sus profetas, las EPS, harán de Colombia un país saludable. ¡Qué gran mentira!

Por eso los recientes decretos expedidos bajo el amparo de la emergencia social son absurdos. Son nuevos parches para mostrar el monstruo renovado. Los justifican en que los recursos del sistema son insuficientes para garantizarle la salud a los colombianos, cuando realmente lo que hay detrás es que este sistema es insostenible financieramente desde su concepción, sobre todo por el inmenso gasto en la inútil e ineficiente intermediación de los aseguradores, algunos de los cuales han logrado multiplicar su capital en los últimos años. Seamos claros: árbol que nace torcido, jamás su tronco endereza.

Está bien, aceptémoslo por un momento. Los recursos del sistema de salud son escasos y se requiere una declaración de emergencia social. Sin embargo, la pregunta es: ¿acaso los de educación son abundantes, los de vivienda digna, los de saneamiento ambiental? No seamos ilusos. La emergencia social sólo tiene sentido para garantizar la sostenibilidad financiera de las EPS como intermediarias, no como estrategia para garantizar el derecho a la salud de los colombianos.

El monstruo está vivo, maquillado y renovado, pero ahora más que nunca, es peligroso.

 

Samuel Arias es médico epidemiólogo y narrador. Profesor de la Facultad Nacional de Salud Pública de la Universidad de Antioquia.

 

Un país enfermo de SGSSS

  Name
  Email
  Comment
Imagen CAPTCHA
Enter the code shown above

The hotel industry is very important for Jaipur's tourism sector. Good hotel services attract more visitors and help improve the image of the city. Jaipur Call Girl Hotels also create employment opportunities for many people, including receptionists, chefs, waiters, housekeeping staff, managers, drivers, guides, and security personnel.

Jaipur Quin  05/sep./2026 04:20:

To book call girls in Jaipur Visit our Website:- https://jaipurqueen.com

Jaipur Quin  05/sep./2026 04:19:

I need to to thank you for this very good read!! I definitely loved every little bit of it. I have you bookmarked to check out new things you post situs gacor

situs gacor  05/sep./2026 04:18:

What a nice post! I'm so happy to read this. What you wrote was very helpful to me. Thank you. Actually, I run a site similar to yours. If you have time, could you visit my site? Please leave your comments after reading what I wrote. If you do so, I will actively reflect your opinion. I think it will be a great help to run my site. Have a good day. Legalne prawo jazdy do kupienia Cumpara permis de conducere Legalne prawo jazdy do kupienia Köpa körkort Comprar carta de condução kupić prawo jazdy Rijbewijs kopen kjøpe førerkort kupie prawo jazdy Führerschein kaufen Comprare la patente Rijbewijs kopen Comprar carta de condução Acheter permis de conduire kupiti vozačku dozvolu koupit řidičský průkaz Führerschein kaufen Comprare patente legalne prawo jazdy do kupienia comprar carnet de conducir Comprare patente C Comprare patente A comprare la patente di guida comprare patente in albania comprare patente telegram comprare patente b in italia Comprare Patente Nautica Comprare la patente Bulgaria Comprare patente a Palermo Comprare la patente a Milano dove comprare patente Comprare la Patente a Roma Comprare Patente in Romania Comprare Patente B Napoli comprare la patente online Comprare patente B si può comprare la patente Köp körkort online köpa registrerat körkort köpa mc kort Köpa C Kort Vart kan man köpa körkort Köpa körkort på darknet Köp ett registrerat körkort Köpa körkort utomlands Hur mycket kostar körkort köp körkort på nätet Köpa körkort EU Köpa danskt körkort Köp svenskt körkort Köp norge körkort Führerschein kaufen Erfahrungen Führerschein kaufen Erfahrungen Führerschein kaufen polen Führerschein kaufen ausland Führerschein kaufen darknet Führerschein kaufen österreich Registrierten führerschein kaufen Berlin Führerschein kaufen forum führerschein kaufen 400 euro führerschein klasse b kaufen Führerschein kaufen für 500 euro Führerschein legal kaufen Führerschein kaufen in Mainz mpu kaufen Motorrad Führerschein kaufen Lkw Führerschein kaufen Bootsführerschein kaufen Führerschein kaufen Schweiz führerschein kaufen online führerschein online kaufen kaufen führerschein online da se koupit ridicsky prukaz jak koupit řidičský průkaz Koupit řidičský průkaz legálně Kupie prawo jazdy C Kupie prawo jazdy kat B Kupie prawo jazdy A czy można kupić prawo jazdy kup prawo jazdy w polsce gdzie kupić prawo jazdy kupić prawo jazdy kupno prawa jazdy pilnie kupie prawo jazdy Kjøpe falsk førerkort Kjøpe førerkort klasse c Kjøp førerkort klasse A kjøp førerkort klasse B Bestille nytt førerkort Kjøp førerkort på nett Kjøpe førerkort Norge Führerschein kaufen Österreich Führerschein kaufen Polen Führerschein kaufen Ausland EU Führerschein kaufen Führerschein kaufen Hamburg Führerschein kaufen Berlin Bootsführerschein kaufen Lkw Führerschein kaufen Führerschein Klasse B kaufen Motorrad führerschein kaufen come comprare patente Quanto costa comprare la patente Quanto costa comprare la patente Dove comprare patente Comprare patente b comprare patente a Comprare patente C Comprare patente nautica Comprare patente Napoli Comprare patente a Roma Comprare patente Milano comprare la patente online comprare una patente Si può comprare la patente rijbewijs kopen cbr rijbewijs kopen gemeente Rijbewijs kopen met registratie Vaarbewijs Kopen Vals rijbewijs kopen Rijbewijs kopen Belgie Rijbewijs kopen Polen Vrachtwagen rijbewijs kopen Rijbewijs B kopen Motorrijbewijs Kopen comprar carta de condução portugal comprar carta de motorista comprar carteira de motorista vozacka dozvola kupiti Kupi vozacku dozvolu gde kupiti vozacku dozvolu Kupie Niemieckie prawo jazdy Polskie prawo jazdy kupie Jak kupić prawo jazdy Gdzie można kupić prawo jazdy Czy można kupić prawo jazdy Kupie prawo jazdy C kupie prawo jazdy kat b Kupie prawo jazdy kat A Kupno Prawa Jazdy Kupię prawo jazdy z wpisem Prawo jazdy do kupienia Pilnie kupie prawo jazdy Rijbewijs B Kopen Motorrijbewijs Kopen Vals Rijbewijs Kopen rijbewijs kopen belgie Rijbewijs kopen betrouwbaar Rijbewijs kopen gemeente rijbewijs kopen legaal comprar carnet de conducir legal Comprar permiso de conducir comprar un carnet de conducir kupno prawa jazdy prawo jazdy kupić pilnie kupie prawo jazdy Kupie Niemieckie prawo jazdy Polskie prawo jazdy kupie Jak kupić prawo jazdy Gdzie można kupić prawo jazdy Kupie prawo jazdy C Kupie prawo jazdy A Kupie prawo jazdy B Comprar Carta Conduçao Comprar Carta de Condução Lisboa Comprar Carta de Mota Comprar Carteira de Motorista Comprar carta de camionista comprar a carta de condução comprar carta de condução legal comprar carta de condução verdadeira Acheter permis bateau Acheter permis b acheter permis de conduire suisse Acheter permis de conduire Belge acheter permis moto Acheter code de la route acheter permis de conduire en ligne Ou acheter un permis de conduire Permis de conduire a acheter Pilnie kupie prawo jazdy Kupno prawa jazdy Kupić prawo jazdy Kupie prawo jazdy Kupić prawo jazdy Kup prawo jazdy

Daniel Corsini  03/sep./2026 07:38:

Good article with useful information. I liked the natural writing style and the clear explanation of the key points involved here. cityofgirlsingreater kailash html

city of girls  03/sep./2026 12:58:

If you enjoy peaceful and spiritual places, you can visit temples and other religious sites around Dehradun. Spending some quiet time at a temple can provide a break from the noise and activity of everyday life. Dehradun Escort You can appreciate the architecture, surroundings, and peaceful atmosphere while learning about the cultural traditions of the region.

Enjoy Dehradun  03/sep./2026 11:47:

This article was written by a real thinking writer.I agree many of the with the solid points made by the writer. kubutogel

kubutogel  02/sep./2026 08:14:

Searching for true passion in Gurgaon? Independent VIP Gurgaon Call Girls who make every session a romantic night with your sweetheart – warm, sensual and unforgettable. Get in touch.

Anjali  02/sep./2026 06:36:

Noida Call Girl 24/7 Escort Service

You get the top high-profile call girls in Noida who are available 24/7. Some of them are from the modelling industry and have done some serials and movies as well. They are tied to the entertainment industry, and they don't come to your place at all.

We have a database of independent call girls in Noida from different states. They work or study. Look at the contact information of sexy figure divas. Noida has well-rated independent call girls who never bother to visit nearby cities. You can trust us, as we give you 100% real photos of the best call girls in the city. The Noida escort service booking options are much easier and hassle-free. Call girl in Noida who is hot and young via WhatsApp number. During the period mentioned, she will be on your doorstep to fulfil your desire for physical pleasure.

Ojal Raj  02/sep./2026 04:10:

Tourist towns often experience temporary population shifts due to seasonal visitors. This creates demand for hospitality, entertainment, and companionship services of various kinds. In many places, this has led to the rise of informal escort networks. However, it is important to understand that much of what is discussed online about “call girls in Mussoorie” is exaggerated, misleading, or outright false. Mussoorie Call Girl Many websites and advertisements are designed purely to attract attention, clicks, or money, and they do not reflect the real situation on the ground.

Priya Mussoorie  01/sep./2026 11:45:
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ...
Universo Centro